| 970 | _ _ | a Najsłynniejsza powieść Milana Kundery! Wydana po raz pierwszy w 1984 roku "Nieznośna lekkość bytu" jest swego rodzaju ukoronowaniem dorobku pisarza. Zbiegają się tu wszystkie tematy, do których Kundera w swojej twórczości nieustannie powraca. Książka ukazuje splot życiorysów kilkorga ludzi, którzy na różne sposoby dochodzą do wniosku, że główną cechą ich egzystencji jest właśnie tytułowa lekkość. W powieści "Nieznośna lekkość bytu" poruszona została kwestia przypadku jako czynnika, który determinuje ludzkie losy. Miłość jest przypadkiem. To przypadek sprawia, że zakochujemy się właśnie w tej, a nie w innej osobie. Przypadek decyduje również o tym, czym zajmujemy się przez całe życie, kim jesteśmy, z jakimi ludźmi się stykamy. W epoce totalitaryzmu zaś wszechwładny ustrój stara się za wszelką ceną zmniejszyć rolę czynnika losowego i narzucić obywatelom sztuczne ograniczenia. Pomiędzy tymi dwoma żywiołami - prawdziwym i stworzonym przez człowieka - poszczególne biografie wirują jak folia na wietrze. Lekki, pozornie chaotyczny styl, w jakim napisana jest "Nieznośna lekkość bytu", doskonale koresponduje z tematem. W książce znalazło się też wiele stwierdzeń o charakterze ogólnym, których nie można traktować inaczej niż jako stwierdzenia... mało ważne. Równie nieistotne jak wydarzenia z ludzkiego życia, nasze decyzje, codzienne czynności... Wtedy, w Paryżu, Milan dał mi rękopis "Nieznośnej lekkości bytu". Przeczytałam go z ogromnym przejęciem. Nie tylko przypomniało mi to moje doświadczenia z Pragi w 1968 roku, ale jakoś niebywale korespondowało z emigracją i polskim Sierpniem. Wydawało mi się, że w tej powieści zawarta jest suma doświadczeń, które mogą być cenne dla polskiego czytelnika, i spytałam Kunderę, czy zgodzi się, bym przetłumaczyła powieść na polski. Zgodził się z entuzjazmem, a potem bardzo uważnie przeczytał przekład, chociaż polskiego nie zna, więc nie mógł ocenić jego jakości.Agnieszka Holland, "Newsweek" |
